Cảm giác Người Khuyết Tật lần đầu đóng phim và xem lại phim mình đóng sẽ như thế nào?
Là ngại. Ngại ơi là ngại. Ngại tới bến. Ngại muốn độn thổ! Xem chưa đến 2 giây đã PHỤP, tắt máy, không dám xem tiếp nữa. May mà lúc đó chỉ có một mình mình ngồi xem, chứ không chắc chết vì ngại mất.
Khoảnh khắc nhân vật An đối diện với thế giới bên ngoài trong ĐỢI.
"Sự tự ý thức khách quan" trong tâm lý học
Sau khi trấn tĩnh lại, mình mới thử tìm hiểu xem tại sao cảm xúc ngượng ngùng ấy lại mãnh liệt đến thế. Hóa ra trong tâm lý học, hiện tượng này được gọi là “sự tự ý thức khách quan” (Objective Self-Awareness).
Bình thường, chúng ta nhìn nhận bản thân từ bên trong cơ thể (từ góc nhìn chủ quan thứ nhất). Nhưng khi đứng trước màn ảnh kia, lần đầu tiên mình nhìn nhận bản thân dưới ánh mắt của một người quan sát bên ngoài.
Khi nhìn thấy chính mình trong khung hình, não bộ sẽ tự động so sánh con người thực tế trên phim với hình tượng lý tưởng mà bấy lâu nay mình vẫn tưởng tượng về bản thân. Mình nghĩ mình đã diễn thế này, biểu cảm thế kia, nhưng máy quay lại ghi được một phiên bản hoàn toàn khác.
Chính khoảng cách giữa hai phiên bản ấy tạo nên cảm giác ngượng ngùng đến mức chỉ muốn đào một cái hố để chui xuống.
Khi biên kịch kiêm diễn viên ngồi bắt lỗi chính mình
Chưa kể khi xem lại phim mình đóng, mình không thể nào thưởng thức bộ phim như một khán giả bình thường được nữa. Khán giả xem sẽ theo dõi câu chuyện, thấu cảm số phận nhân vật và mạch cảm xúc. Còn mình thì cứ chăm chăm mổ xẻ từng chi tiết nhỏ:
- Ơ, cảnh này sao mặt đơ thế nhỉ?
- Sao lại cau mày chỗ này, đoạn này phải cụp mắt buồn mới đúng chứ!
- Eo ơi, góc máy này nhìn mặt mình lên hình sao to vậy...
Cứ thế, việc ngồi bắt lỗi bản thân chiếm trọn 90% thời gian xem, thành ra cứ ngại ngùng mãi không thôi.
Nhưng rồi sau những bối rối ban đầu, mình học được cách bao dung hơn với bản thân. Bước ra khỏi vùng an toàn để thử sức ở một vai trò hoàn toàn mới đã là một chiến thắng. Có lẽ, hành trình học cách yêu thương cả những nét vụng về của chính mình trên khung hình cũng là một phần quan trọng để người nghệ sĩ trưởng thành.